Historia komunikacji zbiorowej miasta Dębicy

Pierwszy okres funkcjonowania autobusowej komunikacji miejskiej w Dębicy przypada na lata 70-te XX w., a dokładnie na rok 1972. Wtedy to zaczął działać Zakład MKS w ramach MPGKiM w Dębicy. Wówczas zostały wyznaczone 4 linie autobusowe:

Linia nr 1 WUCh – Latoszyn Skrzyżowanie

Linia nr 2 Dworzec Kolejowy – Gromadzka Rada Narodowa Zawada

Linia nr 3 Wielopolska szkoła – Przychodnia nr 2

Linia nr 4 Dworzec PKP – Przychodnia Nr 2

Następnie, w latach 1976 – 1993, MKS funkcjonował jako Oddział Terenowy WPK w Tarnowie. Od 1 kwietnia 1993 r. z WPK w Tarnowie wydzielono Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Dębicy. Dopiero 1 lipca 1997 r. dzisiejsza spółka otrzymała swoją obecną nazwę – Miejska Komunikacja Samochodowa Sp. z o.o. w Dębicy.

. Według zapisów na dzień 1 stycznia 2019 r. w Dębicy funkcjonowało ich 10. Są to linie zarówno typowo miejskie, jak i miejsko-podmiejskie, kursujące do poddębickich miejscowości.

Tabor autobusowy dębickiego MKS (stan na 01.01.2019 r.) przedstawiał się następująco:

– Jelcz 120M – 1 szt

– Iveco Daily 50C11G/Kapena – 1szt

– Sor BN9,5 – 10szt

– Karosa B951E.1713 – 1szt

– Karosa B951.1713 – 1 szt

– Karosa B952E.1716 – 1szt

– Karosa B952.1712 – 1szt

– MAN NL223 – 1szt

– Solaris Urbino12 – 3szt

– Autosan M10LF.V08-D01 – 5szt

– Autosan M12LF – 5szt

Najstarszym autobusem w MKS Dębica był Jelcz 120M wyprodukowany w 1998 r., który jednak już nie wyjeżdżał na regularne trasy.

Historyczny tabor autobusowy na ulicach Dębicy to m.in.: Jelcz PR110M, Autosan H9-35 czy ПАЗ-3205, Irisbus City Bus 12M, Mercedes 814D. Mercedes O405NK2, Sor BN12, Jelcz M121MB oraz Neoplan N4011NF.

Jednak największą ciekawostką dotyczącą komunikacji miejskiej w Dębicy jest uruchomienie pod koniec 1988 r. sieci trolejbusowej pomiędzy Dębicą a Straszęcinem. Było to przedsięwzięcie zainicjowane przez władze ówczesnego kombinatu rolno-przemysłowego Igloopol z siedzibą w Dębicy. Powstały wtedy dwie linie trolejbusowe łączące dębickie osiedla oraz centrum miasta z zakładami kombinatu w pobliskim Straszęcinie. Obsługiwane były one przez 10 trolejbusów marki Jelcz PR110E.

Sieć trolejbusową niestety zlikwidowano bardzo szybko, bo już w 1990 r. po upadku kombinatu. Pojazdy sprzedano Lublina, Tychów i Gdyni, a sieć trakcyjną rozebrano. Świadkami tamtych czasów pozostały słupy trakcyjne, które obecnie służą jako latarnie uliczne. Ciekawostką jest fakt, że jeszcze przed uruchomieniem linii trolejbusowych planowana była rozbudowa całej sieci w centrum Dębicy oraz doprowadzenie trolejbusów do pobliskiej wsi Zawada oraz Latoszyna. Niestety, decyzją Miejskiej Rady Narodowej z 25 sierpnia 1988 r. plany te zostały zablokowane.

Między czasie zostają uruchomione 3 linie: „15” do Paszczyny, „16” do Borowej i „17” do Laskowej. W 2017 r. dzięki projektowi ” Ograniczenie niskiej emisji w Dębicko-Ropczyckim Obszarze Funkcjonalnym” dzięki uzyskanemu dofinansowaniu w 2019 r dokonano zakupu 10 autobusów marki Autosan oraz uruchomiono linię nr 7 na trasie Wolica III – Osiedle Słoneczne – Zawada.

Na przełomie roku 2019 i 2020 dochodzi do zerwania współpracy w dziedzinie komunikacji miejskiej pomiędzy Miastem Dębica a Gminą Dębica i na podstawie tego zerwania MKS Dębica przestaje obsługiwać Gminę Dębica z wyjątkiem linii nr 7 . Dochodzi do wielu zmian tras linii w mieście. Schemat linii , który funkcjonował do 31.12.2024 r. uległ zmianie od 1 stycznia 2025 r bowiem autobusy przewoźnika MKS Dębica powróciły do obsługi Gminy Dębica.

11 listopada 2022 r. minęło 50 lat od uruchomienia komunikacji miejskiej w Dębicy.

Obecnie (stan na 24.12.2024 r.) MKS Dębica dysponuje następującym taborem – łacznie 27 szt autobusów:

Iveco Daily 50C/11G Kapena – 1szt , Sor BN9,5 – 10szt, Solaris Urbino 12 – 4szt, Autosan M10LF.V08-D01 – 5szt, Autosan M12LF – 5szt , MAN NM253 Lion’s City M – 2szt .

W 2025 r. tabor dębickiego MKS wzbogacił się o cztery używane autobusy. Jeden z nich to MAN EL293 Lion’s City LE o numerze taborowym #065 oraz drugi pojazd to Solaris Urbino 12 o numerze taborowym #066. Trzeci to MAN NL 273 Lion’s City i otrzymał numer taborowy #047, a czwarty to MAN NÜ263 Lion`s City Ü, który otrzymał numer taborowy #048.

Siatka linii od 1 stycznia 2025 r przedstawia się następująco:

Linia Nr 1

Trasa: Osiedle Kępa – Krakowska – Dworzec PKP – Rzeszowska – Transportowców – Zajezdnia MKS – Sandomierska Tabor (wybrane kursy), Sandomierska – Pustynia – Kozłów – Brzeźnica -Pustków Zakłady – Budy – Kochanówka (wybrane kursy).

Linia Nr 2

Trasa: Stobierna – Zawada – Nagawczyna – Rzeszowska – Dworzec PKP – Krakowska – ul. Gumniska – Latoszyn – Gumniska – Braciejowa – Głobikowa – Mała Kamieniec (wybrane kursy).

Linia Nr 3

Trasa: Laskowa – Łupiny – Stasiówka (wybrane kursy) – Wielopolska – Robotnicza – Rzeszowska – Dworzec PKP – Krakowska Szpital – Straszęcin (wybrane Kursy), Północna PBROL (wybrane kursy), TC Dębica (wybrane kursy).

Linia Nr 4

Trasa: Osiedle Wolica – Krakowska – Dworzec PKP – Rzeszowska – Cmentarna – Zajezdnia MKS – Sandomierska – DPP – Lakiery Dębica (wybrane kursy).

Linia Nr 5

Trasa: Nagawczyna Pętla – Rzeszowska – Dworzec PKP – Głowackiego – Staszica – 1 maja – Straszęcin – Grabiny – Przyborów – Chotowa.

Linia Nr 7

Trasa: Osiedle Wolica – Krakowska – Kraszewskiego – Parkowa – Słoneczna – Szkolna – Piłsudskiego – AL. JP II – Kościuszki – Dworzec PKP – Krótka – Rzeszowska – Robotnicza – Rzeszowska – Zajezdnia MKS.

Linia Nr 8

Trasa: Pustynia Kościół – Świętosława – Kosynierów Racławickich – AL. JP II – Piłsudskiego – Szkolna – Dworzec PKP – Nosala – Robotnicza – Rzeszowska – Zajezdnia MKS

Linia Nr 11

Trasa: Osiedle Kępa – Krakowska – Dworzec PKP – Rzeszowska – Transportowców – Sandomierska – Pustynia – Kozłów – Brzeźnica – Pustków Wieś.

Linia Nr 13

Trasa: Budzisz – Wielopolska – Gawrzyłowska – Robotnicza – Rzeszowska – Kraszewskiego – Parkowa – Staszica – Słoneczna – Sportowa – Piłsudskiego – Szkolna – Słoneczna (dawna linia Nr 9).

Linia Nr 14

Trasa: Zajezdnia MKS – Cmentarna – Rzeszowska – Dworzec PKP – Krakowska – Osiedle Wolica (wybrane kursy) – Latoszyn – Podgrodzie.

Linia Nr 15

Trasa: Brzeźnica Wola – Paszyna – Brzeźnica Osiedlowa – Brzeźnica Szeroka – Kozłów – Pustynia – Sandomierska – rzeszowska – Dworzec PKP

Linia Nr 16

Trasa: Zajezdnia MKS – Rzeszowska – Dworzec PKP – Głowackiego – Staszica – 1 maja – Straszęcin – Grabiny – Głowaczowa – Golemki – Borowa.

Linia Nr 17

Trasa: Osiedle Wolica – Krakowska – Kraszewskiego – Parkowa – Staszica – Słoneczna – Słoneczna PKP – Kościuszki – Rzeszowska – Sandomierska – Pustynia – Zawada Hutchinson.

Linia Nr 18

Trasa: Pustynia Stadion – Świętosława – Cmentarna – Rzeszowska – Dworzec PKP – Krakowska Szpital (w dni świąteczne trasa wydłużona do ulicy Mościckiego).

Za unikalne zdjęcia trolejbusów w Dębicy i Straszęcinie serdecznie dziękujemy Panu Henrikowi Karlowi Nielsenowi (Thank you, Mr. Henrik Karl Nielsen for permission to publish photos of trolleybuses). Za zdjęcia dębickich autobusów serdecznie dziękujemy Panom Jackowi Sobocie, Dariuszowi Bialicowi, Michałowi Krużel.

Po więcej informacji z zakresu ponad 50-cio letniej historii komunikacji miejskiej w Dębicy zapraszam do książki „50lat Komunikacji Miejskiej w Dębicy”, której to wydawcą jest Miejska Komunikacja Samochodowa Sp. z o.o. w Dębicy , tekst do książki opracował pan Janusz Kwiatek na co dzień związany z MKS Dębica.