Dariusz Bialic 
Historia linii nr 13 rozpoczęła się na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Jej uruchomienie planowano już na listopad 1968 roku, jednak przejściowe problemy taborowe rzeszowskiego MPK zmusiły przewoźnika do przesunięcia tego przedsięwzięcia. Ostatecznie nowa linia została uruchomiona w styczniu 1969 roku i była wówczas reklamowana w lokalnej prasie jako nowoczesna „linia międzyosiedlowa”, mająca połączyć kilka dynamicznie rozwijających się części miasta.
Pierwsza trasa „trzynastki” prowadziła z al. Bieruta (obecnie ul. Okulickiego) na osiedlu XX-lecia PRL przez ul. Krakowską, Turkienicza (obecnie ks. Jałowego), al. 22 Lipca (obecnie Cieplińskiego), Rondo Dzierżyńskiego (obecnie Rondo Pakosława), ul. Marchlewskiego (obecnie Lisa Kuli) i ul. Dąbrowskiego do ul. Poznańskiej na terenie osiedla akademickiego.
Początkowo linię obsługiwały jedynie dwa autobusy, jednak zainteresowanie pasażerów okazało się na tyle duże, że jeszcze pod koniec 1969 roku zwiększono liczbę pojazdów do sześciu. W godzinach szczytu autobusy kursowały już średnio co dziesięć minut. W tym samym czasie trasę wydłużono do ul. Technicznej, obecnie ul. Matuszczaka.
Kolejne zmiany nastąpiły w 1971 roku. Przystanek początkowy przeniesiono z al. Bieruta w okolice bramy wjazdowej przedsiębiorstwa PKS, a przebieg trasy zmodyfikowano, rezygnując z przejazdu przez ul. Turkienicza. Od tej pory autobusy kursowały przez al. Lenina (obecnie Piłsudskiego) i ul. Krakowską.
Pod koniec 1973 roku, odpowiadając na potrzeby pracowników okolicznych zakładów przemysłowych, uruchomiono również kilka kursów wariantowych do ul. Wspólnej.
Znaczący wpływ na dalsze losy linii miało uruchomienie w 1974 roku linii nr 30. Jej trasa w dużej części pokrywała się z przebiegiem „trzynastki”, co doprowadziło do likwidacji linii nr 13. Nie trwało to jednak długo. Już w czerwcu 1976 roku połączenie zostało przywrócone, lecz na zupełnie nowej trasie.
Od tego momentu autobusy kursowały z ul. Bojanowskiego (obecnie Mikołajczyka) na Baranówce przez ul. Waryńskiego (Ofiar Katynia), al. Wyzwolenia, al. Bieruta (Okulickiego), ul. Krakowską, al. Lenina (Piłsudskiego), Plac Wolności, ul. Fornalskiej (Targowa) i ul. Szopena do ul. Obrońców Stalingradu (obecnie Hetmańska) w rejonie stadionu Stali.
W listopadzie 1978 roku dokonano kolejnej korekty przebiegu. Autobusy zaczęły kursować przez całą ul. Bojanowskiego, następnie al. Wyzwolenia, ul. Nad Przyrwą, Krasickiego (Lubelską) oraz Marszałkowską do al. Lenina. Jednocześnie trasę wydłużono od Hetmańskiej przez al. Powstańców Warszawy do jej końca przy skrzyżowaniu z ul. Rejtana.
Zmiany nie ominęły linii również na początku lat osiemdziesiątych. W grudniu 1980 roku autobusy jadące z Baranówki skierowano zamiast przez Marszałkowską przez al. Bieruta i Krakowską. Skrócono także trasę do al. Powstańców Warszawy przy skrzyżowaniu z ul. ZMP. Już w lutym 1982 roku przywrócono jednak wcześniejszy przystanek końcowy przy ul. Rejtana, a kilka miesięcy później, w lipcu, linia ponownie wróciła na trasę przez ul. Waryńskiego.
Z dostępnych danych wynika, że w 1990 roku „trzynastka” ponownie kursowała przez ul. Lubelską i Marszałkowską, docierając do rejonu ul. Rejtana przy Wyższej Szkole Pedagogicznej. W kolejnych latach uruchomiono również kursy wariantowe do al. Niepodległości oraz do ul. Lwowskiej w rejonie szpitala.
Duża zmiana nastąpiła 1 września 2018 roku. Trasę wydłużono do ul. Wita Stwosza, a wszystkie kursy skierowano do końcowego przystanku przy ul. Lwowskiej – Szpital. Tym samym linia uzyskała współczesny przebieg, łącząc zachodnie osiedla Rzeszowa z południowo-wschodnią częścią miasta.
Obecnie linia nr 13 kursuje na trasie:
Wita Stwosza – Langiewicza – Witosa – Panoramiczna – Krajobrazowa – Plenerowa – Strzelnicza – Wyspiańskiego – German – Kotuli – Ofiar Katynia – Wyzwolenia – Lubelska – Marszałkowska – Piłsudskiego – Plac Wolności – Targowa – Szopena – Kilara – Hetmańska – Powstańców Warszawy – Rejtana – Niepodległości – Armii Krajowej – Lwowska – Zenitowa – Lwowska Szpital.
Na przestrzeni ponad pięćdziesięciu lat linia nr 13 wielokrotnie zmieniała swój przebieg i charakter. Od krótkiej linii międzyosiedlowej łączącej osiedle XX-lecia z osiedlem akademickim, przez połączenie Baranówki z południową częścią miasta, aż po współczesną trasę przecinającą niemal cały Rzeszów. Jej historia jest przykładem nieustannego dostosowywania komunikacji miejskiej do rozwoju miasta i potrzeb jego mieszkańców.
Za udostępnienie zdjęcia dziękujemy panu Marcinowi Stiasny.
Zapraszam na nagranie z przejazdu, za kierownicą jeden z naszych administratorów czyli Okiem Miłośnika.
Lwowska Szpital – Wita Stwosza
Wita Stwosza – Lwowska Szpital