Dariusz Bialic 
Historia linii nr 8 należy do najbardziej złożonych w dziejach rzeszowskiej komunikacji miejskiej. Jej początki sięgają początku lat sześćdziesiątych, choć dokładna data uruchomienia pozostaje nieznana. Pierwsza odnaleziona wzmianka prasowa pochodzi ze stycznia 1961 roku i dotyczy nie samego powstania linii, lecz interwencji mieszkańców w sprawie lokalizacji jednego z przystanków. Z informacji tych wynika, że autobus linii nr 8 kursował wówczas z Placu Farnego do Staroniwy przez ulicę Turkienicza (obecnie ks. Jałowego). Połączenie funkcjonowało jednak krótko, gdyż zostało zlikwidowane po wydłużeniu trasy linii nr 1, która przejęła obsługę Staroniwy.
Ponowne uruchomienie linii nastąpiło w lutym 1962 roku. Do jej obsługi skierowano dwa autobusy marki San przeniesione z linii okrężnej „0”. Nowa trasa prowadziła z Placu Farnego ulicami 3 Maja, Zamkową i Hetmańską do parkingu przy stadionie. Autobusy kursowały z częstotliwością około dziesięciu minut, zapewniając sprawne połączenie południowej części miasta z centrum.
Przełom nastąpił w maju 1963 roku, kiedy linia nr 8 została przekształcona w tzw. „małe koło”. Autobusy kursowały w ruchu okrężnym, rozpoczynając trasę na Placu Farnym i prowadząc ją przez Zamkową, Plac Śreniawitów, Dąbrowskiego, Dominikańską, Hetmańską, ponownie Plac Śreniawitów, Zamkową, Zygmuntowską i Moniuszki z powrotem do centrum. W przeciwnym kierunku uruchomiono bliźniaczą linię nr 9. Obie linie szybko zdobyły popularność, dlatego już po kilku tygodniach zwiększono częstotliwość kursowania z 12 do 6 minut w godzinach szczytu. Pasażerowie mogli również korzystać z biletów miesięcznych ważnych na linii okrężnej nr 0.
W lutym 1964 roku, w związku z remontami ulic, zmodyfikowano przebieg „małego koła”. Linia nr 8 została skierowana przez Zamkową, Zygmuntowską, Pułaskiego i ks. Jałowego, zachowując jednak charakter połączenia okrężnego. Autobusy kursowały od godziny 5:30 do 21:30 co około dziesięć minut. Cztery lata później linię obsługiwały już cztery autobusy przez cały dzień.
Kolejna ważna zmiana nastąpiła pod koniec lat sześćdziesiątych. W styczniu 1969 roku autobusy kursowały już przez ulicę Lisa Kuli i okolice dzisiejszego ronda Pakosława, natomiast w grudniu tego samego roku trasę przedłużono do nowo powstałej bazy MPK przy ulicy Trembeckiego na Staromieściu. Dzięki zwiększeniu liczby autobusów częstotliwość kursowania w godzinach szczytu wzrosła do około siedmiu minut.
Na początku lat siedemdziesiątych linia nr 8 stała się ważnym połączeniem międzyosiedlowym. W 1971 roku autobusy kursowały z bazy MPK przy ulicy Siemieńskiego przez Staromieście, Warszawską, Marszałkowską, Cieplińskiego, Lisa Kuli, Dąbrowskiego, Dominikańską i Hetmańską, tworząc rozbudowaną trasę okrężną łączącą północne i południowe dzielnice miasta. W kolejnych latach przebieg trasy był wielokrotnie modyfikowany. W 1973 roku przystanek początkowy przeniesiono na ulicę Staromiejską, a następnie zmieniono układ przejazdu przez Staromieście, rezygnując z przejazdu ulicą Warszawską na rzecz ulicy Lubelskiej.
W kwietniu 1974 roku, po zamknięciu ulicy Dominikańskiej, zrezygnowano z ruchu okrężnego. Linia nr 8 stała się klasycznym połączeniem autobusowym łączącym Staromieście z parkingiem WSK przy ulicy Hetmańskiej. Była to jedna z największych zmian w historii tej linii.
Nowy etap rozpoczął się w grudniu 1980 roku, kiedy trasę wydłużono przez zaporę do Zalesia. Dzięki temu „ósemka” zaczęła obsługiwać rozwijające się południowo-wschodnie osiedla miasta. W następnych latach linię przedłużano kolejno do Białej, następnie do pętli przy ulicy Kardynała Karola Wojtyły, a później do bazy MPGK przy alei Sikorskiego. Wraz z rozwojem miasta i przyłączaniem kolejnych terenów do Rzeszowa rosło znaczenie tej trasy jako jednego z podstawowych połączeń południowych osiedli z centrum.
W 2011 roku autobusy linii nr 8 zaczęły docierać aż do Rynku w Tyczynie. Jednocześnie po utracie dawnej pętli na Staromieściu przywrócono kursowanie przez ulicę Staromiejską do zajezdni MPK przy ulicy Trembeckiego. W kolejnych latach trasa została ponownie zmodyfikowana i skierowana od bazy MPGK przez Sikorskiego, centrum miasta oraz północne dzielnice Rzeszowa w kierunku Miłocina.
Znaczące zmiany nastąpiły również po 2018 roku. Od 6 marca 2018 roku część kursów została wydłużona do Rudnej Wielkiej w gminie Świlcza. Rok później zwiększono liczbę kursów do tej miejscowości, co miało związek z przyłączeniem do Rzeszowa części Miłocina. Po włączeniu do miasta również Pogwizdowa Nowego w 2021 roku linia nadal przebiegała przez ten obszar, jednak z uwagi na brak odpowiedniej pętli końcowej utrzymano kursowanie do Rudnej Wielkiej.
Ostatnia większa korekta została wprowadzona 1 stycznia 2024 roku. Część kursów skierowano dodatkowo przez ulice Myśliwską i Pogwizdowską, dzięki czemu poprawiono obsługę nowych osiedli rozwijających się w północno-zachodniej części miasta.
Obecnie linia nr 8 kursuje na trasie:
Sikorskiego MPGK – Kardynała Wojtyły – Miła – Strażacka – Sikorskiego – Powstańców Warszawy – Hetmańska – Plac Śreniawitów – Lisa Kuli – Cieplińskiego – Marszałkowska – Lubelska – Staromiejska – Warszawska – Myśliwska – Pogwizdowska – Rudna Wielka,
przy czym część kursów realizowana jest w wariantowych relacjach przez nowe odcinki na osiedlach Miłocin i Pogwizdów Nowy.
Dzieje linii nr 8 doskonale pokazują ewolucję rzeszowskiej komunikacji miejskiej – od krótkiego połączenia ze Staroniwą, przez słynne „małe koło”, aż po współczesną trasę łączącą południowe i północne krańce miasta. Przez ponad sześć dekad linia wielokrotnie zmieniała swój przebieg, lecz niezmiennie pozostawała ważnym elementem systemu transportowego Rzeszowa.
Za udostępnienie zdjęcia dziękujemy Leszkowi Marutowi.