Kacper Świder Dziś zapraszam na opis autobusu z PKS Rzeszów użytkowanego na liniach ZGPKS, a będzie nim:
MAN NL313 CNG (nr taborowy R1083) to interesujący przykład autobusu, którego historia bardzo dobrze oddaje różnice w podejściu do napędów alternatywnych pomiędzy Europą Zachodnią a Polską na przełomie XX i XXI wieku. Pojazd został wyprodukowany w 2000 roku i od początku swojej kariery był związany z niemieckim przewoźnikiem Kraftverkehrsgesellschaft Salzland mbH, pełniącym rolę regionalnego „PKS-u” na terenie powiatu Salzland. W barwach tego operatora autobus eksploatowany był nieprzerwanie przez 13 lat (2000–2013). Już sam fakt zakupu wersji CNG pokazuje, że Niemcy bardzo wcześnie i na dużą skalę zaczęli inwestować w autobusy zasilane sprężonym gazem ziemnym. W tym okresie miasta takie jak Hildesheim czy inne ośrodki Dolnej Saksonii i Saksonii-Anhalt z powodzeniem eksploatowały całe floty autobusów gazowych, podczas gdy w Polsce technologie CNG pozostawały raczej w fazie eksperymentów i pojedynczych wdrożeń. Fabrycznie MAN NL313 CNG był wyposażony w silnik MAN E2866LUH02, przystosowany do zasilania gazem ziemnym, oraz automatyczną skrzynię biegów Voith D864.3. Autobus zachował klasyczną dla tego modelu, niskopodłogową konstrukcję i układ drzwi 2–2–0, co czyniło go pojazdem raczej typowo miejskim (jak na standardy niemieckie), dostosowanym do sprawnej wymiany pasażerów. Jego pojemność wynosiła 86 osób, w tym 37 miejsc siedzących i 49 stojących, co odpowiadało standardom niemieckiego transportu lokalnego z tamtych lat. Najciekawszy etap w historii pojazdu rozpoczął się po sprowadzeniu do Polski w 2013 roku, jednak przyczyny jego przebudowy nie wynikały już z problemów infrastrukturalnych. W tym czasie polscy przewoźnicy masowo nabywali autobusy MAN trzeciej generacji, traktując je jako sprawdzone, trwałe i relatywnie tanie w utrzymaniu konstrukcje, idealne jako tabor przejściowy lub uzupełniający. Skala tych zakupów była na tyle duża, że opłacało się nawet przeprowadzać kosztowne konwersje wersji CNG na olej napędowy, zamiast rezygnować z technicznie dobrych pojazdów. Właśnie z tego powodu zdemontowano instalację gazową, a oryginalny silnik MAN E2866LUH02 zastąpiono – najprawdopodobniej – jednostką MAN D0836LUH01 o mocy 280 KM. Było to rozwiązanie racjonalne ekonomicznie: silniki diesla były powszechnie dostępne, dobrze znane zapleczu technicznemu i łatwe w serwisowaniu, a przy dużej podaży używanych części oraz doświadczeniu warsztatów, taka modernizacja miała realny sens finansowy. Co istotne, wszystko wskazuje na to, że automatyczna skrzynia biegów Voith D864.3 (4) została zachowana, co dodatkowo ograniczyło koszty przebudowy i pozwoliło szybko wdrożyć autobus do ruchu. Po adaptacji autobus trafił do PKM Olkusz, gdzie użytkowany był w latach 2013–2015. Następnie, w okresie intensywnych zakupów autobusów używanych, znalazł nowego właściciela – PKS w Rzeszowie, w którym służył od 2015 do 2020 roku. W tym czasie pełnił już rolę typowego autobusu wysokiej pojemności, eksploatowanego na liniach o dużym potoku pasażerskim, stanowiąc przykład nawet “trzeciego życia” zachodnioeuropejskich konstrukcji na polskim rynku. Praktycznie cały okres eksploatacji autobus zachował białe malowanie, dopiero w Rzeszowie stał się “farbowanym Berlińczykiem”. Ostatecznie pojazd został wycofany z ruchu i zezłomowany w 2020 roku, kończąc ponad 20-letnią historię, rozciągniętą pomiędzy niemiecką rewolucją CNG a polską rzeczywistością transportową opartą głównie na dieslu. Historia MAN-a NL313 CNG nr 1083 jest dobrym przykładem tego, jak różne realia infrastrukturalne i ekonomiczne wpływały na losy autobusów oraz jak wcześnie Niemcy postawili na napędy alternatywne – w czasie, gdy w Polsce były one dopiero „w powijakach”.
Niestety nie posiadamy zdjęcia autobusu ze służby w Rzeszowie, ale zamieszczamy zdjęcie poglądowe.
Zdjęcie zapożyczone ze strony www.IG-Ikarus-200.de
PS.
Właśnie przed chwilą na adres e-mail naszego portalu otrzymaliśmy zdjęcie z Rzeszowa od pana Pawła Kloca – serdecznie dziękujemy za udostępnienie.
Dziękuję za uwagę.
Kacper Świder / Kacper Zakręcony Komunikacją
