Mercedes-Benz O530 C2 eCitaro FuelCell

Mercedes-Benz O530 C2 eCitaro FuelCELL to jeden z najnowszych i najbardziej charakterystycznych typów autobusów, jakie w 2026 roku pojawiły się we flocie Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w Rzeszowie S.A. Sześć fabrycznie nowych autobusów wodorowo-elektrycznych stanowiło jeden z najważniejszych etapów modernizacji taboru rzeszowskiego przewoźnika i jednocześnie początek eksploatacji autobusów wykorzystujących ogniwa paliwowe w komunikacji organizowanej przez Związek Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa”. Pojazdy otrzymały numery taborowe W9126, W9127, W9128, W9129, W9130 i W9131, a wszystkie zostały wyprodukowane i zarejestrowane w 2026 roku.

Historia rzeszowskich eCitaro FuelCELL rozpoczęła się w 2025 roku, kiedy PKS Rzeszów zdecydował się na zakup sześciu autobusów wodorowo-elektrycznych marki Mercedes-Benz. Umowa z Daimler Buses Polska została podpisana w maju 2025 roku, a dostawa pojazdów została zaplanowana na rok 2026. Zakup był elementem modernizacji floty przewoźnika i został powiązany z wykorzystaniem środków z Krajowego Planu Odbudowy. Wraz z zakupem autobusów konieczne było również przygotowanie odpowiedniego zaplecza technicznego, ponieważ pojazdy napędzane wodorem wymagają specjalistycznej infrastruktury tankowania.

Rzeszowskie Mercedesy należą do rodziny eCitaro, jednak ich układ napędowy różni się od klasycznych autobusów bateryjnych. W eCitaro FuelCELL podstawowym źródłem energii dla napędu są baterie trakcyjne, natomiast ogniwo paliwowe wykorzystujące wodór pełni funkcję dodatkowego źródła energii i pozwala na zwiększenie możliwości eksploatacyjnych autobusu. Wodór nie napędza więc pojazdu bezpośrednio, lecz jest wykorzystywany w procesie wytwarzania energii elektrycznej. Energia ta trafia do układu elektrycznego autobusu, który napędza koła. Dzięki temu podczas jazdy autobus nie emituje spalin charakterystycznych dla klasycznego silnika wysokoprężnego.

Rzeszowskie eCitaro FuelCELL są autobusami klasy I o długości około 12 metrów. Zastosowano w nich elektryczny układ napędowy z dwoma silnikami trakcyjnymi ZF AVE130. Pojazdy wyposażono w baterie trakcyjne o pojemności około 294–295 kWh oraz ogniwo paliwowe o mocy około 60 kW. Zapas wodoru przechowywany jest w zbiornikach umieszczonych na dachu pojazdu. W standardowej konfiguracji eCitaro fuel cell stosuje się pięć zbiorników, których łączna pojemność pozwala na zgromadzenie około 25 kg wodoru. Szczegółowe parametry konkretnej konfiguracji rzeszowskich autobusów wynikają ze specyfikacji zamówienia PKS Rzeszów.

Nadwozie zachowuje charakterystyczną dla autobusów miejskich Mercedes-Benz konstrukcję niskopodłogową. Dzięki temu pasażerowie mają ułatwiony dostęp do wnętrza, a autobus może być wykorzystywany również przez osoby o ograniczonej mobilności oraz pasażerów podróżujących z wózkami. Rzeszowskie pojazdy zostały wyposażone między innymi w klimatyzację, ogrzewanie, system informacji pasażerskiej, elektroniczne tablice kierunkowe oraz głosowe zapowiedzi przystanków. Zastosowano również nowoczesne rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo jazdy, w tym systemy wspomagające kierowcę i zapobiegające kolizjom.

Ważną cechą rzeszowskich autobusów jest ich przeznaczenie do obsługi komunikacji aglomeracyjnej. Chociaż model eCitaro kojarzony jest przede wszystkim z komunikacją miejską, PKS Rzeszów zdecydował się skierować pojazdy na linie organizowane przez ZGPKS, łączące Rzeszów z miejscowościami położonymi poza granicami miasta. Dzięki temu nowa technologia nie została ograniczona wyłącznie do krótkich tras miejskich, lecz trafiła również na połączenia o charakterze podmiejskim i międzygminnym.

Pierwszym autobusem z całej serii, który rozpoczął regularną eksploatację, był Mercedes-Benz O530 C2 eCitaro FuelCELL o numerze taborowym W9126. Jego debiut liniowy nastąpił 14 lipca 2026 roku na linii 223, łączącej Rzeszów z Boguchwałą i Niechobrzem. Pierwszy kurs rozpoczął się o godzinie 13:35 z rzeszowskiego Dworca Autobusowego. Wydarzenie to miało szczególne znaczenie dla historii PKS Rzeszów, ponieważ W9126 stał się pierwszym autobusem wodorowo-elektrycznym tego przewoźnika, który rozpoczął regularną obsługę pasażerów.

Wybór linii 223 na miejsce debiutu pierwszego eCitaro FuelCELL był szczególnie interesujący. Linia ta od lat obsługiwała relację Rzeszów–Boguchwała–Niechobrz Góra i należała do charakterystycznych połączeń południowej części sieci ZGPKS. Od lipca 2026 roku stała się również pierwszą linią PKS Rzeszów, na której pasażerowie mogli regularnie podróżować autobusem zasilanym energią elektryczną produkowaną między innymi przy wykorzystaniu wodoru.

W kolejnych dniach do eksploatacji wprowadzano następne pojazdy. 16 lipca 2026 roku swoje pierwsze kursy wykonały W9127 i W9128, a następnie do regularnego ruchu dołączyły W9129, W9130 i W9131. Cała szóstka została więc wprowadzona do eksploatacji w krótkim okresie, tworząc pierwszą większą serię autobusów wodorowo-elektrycznych we flocie PKS Rzeszów. Poszczególne pojazdy były następnie kierowane na różne linie ZGPKS, dzięki czemu technologia wodorowa zaczęła być obecna na wielu kierunkach obsługiwanych przez przewoźnika.

Autobusy otrzymały numery taborowe od W9126 do W9131. Serię rozpoczyna W9126, następnie W9127 i W9128, a kolejne pojazdy to W9129, W9130 i W9131. Wszystkie zostały zarejestrowane w czerwcu 2026 roku. Numeracja została więc zachowana w zwartej serii, dzięki czemu nowe autobusy są łatwe do identyfikacji zarówno dla pracowników przewoźnika, jak i miłośników komunikacji.

Pierwsze tygodnie eksploatacji były jednocześnie okresem wdrażania nowego typu pojazdu do codziennej pracy. Jednym z przykładów była sytuacja związana z autobusem W9127, który po pierwszych kursach został skierowany na serwis producenta. Tymczasowo jego zadania przejął inny egzemplarz, W9129. Po zakończeniu prac serwisowych W9127 powrócił do regularnej eksploatacji. Takie sytuacje nie zmieniały jednak zasadniczego planu wprowadzenia całej szóstki do ruchu i były elementem początkowego okresu eksploatacji nowego typu autobusów.

Równolegle z dostawą autobusów PKS Rzeszów przygotował infrastrukturę umożliwiającą ich codzienne tankowanie. Na terenie zajezdni przewoźnika przy alei Wyzwolenia powstała stacja tankowania wodoru. Jej budowa była jednym z najważniejszych elementów całego przedsięwzięcia, ponieważ bez odpowiedniego zaplecza technicznego regularna eksploatacja autobusów wodorowych byłaby niemożliwa. Inwestycja ta została powiązana z projektem finansowanym ze środków Krajowego Planu Odbudowy.

Wprowadzenie eCitaro FuelCELL oznaczało więc zmianę nie tylko w samej flocie autobusowej, ale również w sposobie funkcjonowania zaplecza PKS Rzeszów. Dotychczas przewoźnik korzystał przede wszystkim z infrastruktury przeznaczonej dla autobusów z silnikami wysokoprężnymi oraz pojazdów zasilanych sprężonym gazem ziemnym. Pojawienie się wodoru wymagało stworzenia zupełnie nowego systemu tankowania i procedur związanych z obsługą tego rodzaju pojazdów.

Rzeszowskie eCitaro FuelCELL są również przykładem zmieniającego się podejścia do napędów stosowanych w komunikacji autobusowej. Przez wiele dziesięcioleci podstawę taboru PKS stanowiły autobusy wyposażone w silniki Diesla. W kolejnych latach pojawiały się konstrukcje spełniające coraz bardziej restrykcyjne normy emisji, a następnie autobusy wykorzystujące CNG. W 2026 roku do tego zestawu dołączyła technologia wodorowo-elektryczna. W przypadku eCitaro FuelCELL połączenie baterii i ogniwa paliwowego pozwoliło stworzyć pojazd, który zachował elektryczny charakter napędu, jednocześnie wykorzystując wodór jako źródło energii.

Istotną zaletą takiego rozwiązania jest brak lokalnej emisji spalin podczas jazdy. W ogniwie paliwowym wodór reaguje z tlenem, a produktem procesu jest energia elektryczna oraz woda. Autobus nie posiada więc klasycznego silnika spalinowego, a jego ruch odbywa się dzięki napędowi elektrycznemu. Z punktu widzenia pasażera oznacza to również charakterystyczną dla autobusów elektrycznych cichą pracę układu napędowego.

Zastosowanie autobusów wodorowych w komunikacji aglomeracyjnej jest szczególnie interesujące ze względu na specyfikę tras obsługiwanych przez PKS Rzeszów. Autobusy wykonują zadania obejmujące nie tylko przejazdy w obrębie Rzeszowa, lecz również kursy do miejscowości położonych kilkanaście czy kilkadziesiąt kilometrów od miasta. Wodorowe ogniwo paliwowe pozwala w takim przypadku ograniczyć konieczność stosowania bardzo dużych baterii trakcyjnych, jednocześnie zapewniając możliwość wykonywania dłuższych zadań przewozowych.

Wprowadzenie sześciu Mercedesów do taboru PKS Rzeszów stało się jednym z najważniejszych wydarzeń taborowych 2026 roku. Nowe pojazdy wyróżniały się nie tylko technologią napędową, lecz także charakterystycznym wyglądem. Z zewnątrz zachowały stylistykę rodziny eCitaro, a jednocześnie umieszczone na dachu elementy związane z instalacją wodorową pozwalały odróżnić je od klasycznych wersji bateryjnych. Dla miłośników komunikacji pojawienie się W9126–W9131 oznaczało więc również pojawienie się nowej, łatwo rozpoznawalnej serii taborowej.

Szczególne znaczenie ma fakt, że pierwszy rzeszowski eCitaro FuelCELL rozpoczął regularną służbę właśnie na linii 223. Połączenie Rzeszowa z Boguchwałą i Niechobrzem, które przez lata było obsługiwane przez klasyczne autobusy podmiejskie, stało się miejscem debiutu jednej z najnowocześniejszych technologii napędowych wykorzystywanych przez PKS. Było to symboliczne połączenie tradycyjnej roli transportu podmiejskiego z nowym etapem rozwoju technologicznego.

Kolejne autobusy z serii pojawiały się na następnych liniach, między innymi na trasach prowadzących w kierunku Pstrągowej, Łąki i innych miejscowości obsługiwanych przez ZGPKS. Dzięki temu sześć Mercedesów nie zostało przypisanych wyłącznie do jednego kierunku, lecz stało się częścią większej sieci komunikacyjnej. Ich codzienna praca pozwoliła pasażerom z różnych miejscowości zapoznać się z nową technologią.

Mercedes-Benz O530 C2 eCitaro FuelCELL zajmuje tym samym szczególne miejsce w historii PKS Rzeszów. Jest to konstrukcja łącząca klasyczne nadwozie autobusu miejskiego z nowoczesnym elektrycznym układem napędowym i wodorowym ogniwem paliwowym. W rzeszowskiej wersji została dodatkowo przystosowana do specyfiki komunikacji aglomeracyjnej. Dzięki temu autobus znalazł zastosowanie na trasach łączących duże miasto z okolicznymi miejscowościami, a nie wyłącznie na krótkich trasach miejskich.

Sześć pojazdów oznaczonych numerami W9126–W9131 rozpoczęło więc nowy rozdział w historii taboru PKS Rzeszów. Pierwszy z nich, W9126, zadebiutował 14 lipca 2026 roku na linii 223, a kolejne autobusy były stopniowo wprowadzane do ruchu w następnych dniach i tygodniach. Wraz z ich pojawieniem się powstała również nowa infrastruktura tankowania wodoru, dzięki której przewoźnik uzyskał możliwość samodzielnej obsługi floty wodorowej.

Rok 2026 stał się tym samym początkiem eksploatacji przez PKS Rzeszów autobusów wykorzystujących ogniwa paliwowe. Mercedes-Benz O530 C2 eCitaro FuelCELL połączył w jednym pojeździe doświadczenie producenta w budowie autobusów miejskich, napęd elektryczny, baterie trakcyjne oraz technologię wodorową. W przypadku Rzeszowa rozwiązanie to zostało wykorzystane w komunikacji organizowanej przez ZGPKS, dzięki czemu nowa generacja autobusów pojawiła się na trasach łączących stolicę Podkarpacia z okolicznymi miejscowościami.

Dla historii Rzeszowskiej Komunikacji Miejskiej i komunikacji aglomeracyjnej szczególne znaczenie ma więc nie tylko sam model eCitaro FuelCELL, ale również sposób jego wykorzystania. Autobusy W9126–W9131 stały się częścią codziennego transportu mieszkańców regionu, a ich pojawienie się było kolejnym etapem modernizacji taboru PKS Rzeszów. Pierwszy kurs W9126 na linii 223 14 lipca 2026 roku można natomiast uznać za symboliczny początek rzeszowskiej historii autobusów wodorowo-elektrycznych.

Autor zdjęć Adam Wielgosz.