Star N52

W 1955 roku do Zakładu MKS trafiają pierwsze całkiem nowe autobusy polskiej produkcji marki Star N52. Był to pierwszy polski powojenny autobus produkowany w naszym regionie przez przedsiębiorstwo Sanowag (Sanocka Fabryka Wagonów). Nazwa autobusu była identyczna jak nazwa polskiej ciężarówki, ponieważ autobus zbudowano na bazie wydłużonego podwozia A-50 pochodzącego z samochodu ciężarowego Star 20. Również wiele podzespołów pochodziło od tej ciężarówki.

Autobus został opracowany w Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Motoryzacyjnego w Warszawie. Poprzedziły go prototypy Star 50 i Star 51. W 1952 r. w SFW w Sanoku wyprodukowano serię informacyjną 20 sztuk pojazdów, a od początku 1953 r. ruszyła produkcja seryjna. Napęd Stara N52 stanowił silnik benzynowy S42 o pojemności 4188 cm sześc. i mocy maksymalnej 85 KM. Zużycie paliwa wynosiło 33 l/100 km. Długość pojazdu to 8,37 m.

Podczas eksploatacji autobusy Star 52 okazały się małe jak na ówczesne potrzeby przewozowe, zwłaszcza w komunikacji miejskiej. Nadwozie pojazdu miało bardzo przyjemną sylwetkę. Poszycie zewnętrzne wykonano z blachy stalowej, a wewnętrzne z płyt pilśniowych i sklejki. Miał dwie pary jednoskrzydłowych drzwi otwieranych przez pasażerów, służące do wsiadania i wysiadania z pojazdu oraz jako pozostałość po wcześniejszych modelach jednoskrzydłowe drzwi zamontowane na tylnej ścianie autobusu. Łącznie posiadał 31 miejsc siedzących dzięki dodatkowo zamontowanym czterem składanym siedzeniom (tzw. straponteny) w przejściu pomiędzy rzędami foteli. Siedzenia dla podróżujących były wykonane z miękkiego materaca i pokryte płótnem, co zapewniało przyjemny komfort podróży.

Autobus Star charakteryzował się dużym komfortem podróżowania i posiadał wydajne, ciekawie rozwiązane ogrzewanie wnętrza. Było to ogrzewanie parowe wykorzystujące ciepło spalin z silnika. Trzy grzejniki umieszczono we wnętrzu autobusu. W przedniej części dachu znajdowała się uchylna pokrywa zapewniająca przewietrzenie wnętrza w czasie upałów. Łącznie 19 autobusów marki Star N52 było eksploatowane w rzeszowskiej komunikacji do 1961 roku.

Obecny stan wiedzy nie pozwala ustalić jakie dokładnie numery taborowe miały używane przez MKS, a później przez MPK Stary N52. Na niektórych z zachowanych zdjęć (jak te poniżej) pojazdy nie mają jeszcze numerów namalowanych na przodzie pojazdu. Są jednak fotografie, gdzie numery te już pojawiają się na ścianie czołowej wozu. Znamy dwa takie przykłady numerów: 02 (nr rej. RA 1003) oraz 10 (nr rej. nieznany). Prawdopodobnie ostatni Star o nr. rej. RA 2094 (r. prod. 1956) został wycofany 31 października 1961 r.

Stary N52 były produkowane do 1957 r. Łącznie powstało 3300 sztuk tych pojazdów.

Podjęcie decyzji o zaprzestaniu produkcji Starów było spowodowane wejściem na rynek nowego modelu autobusu produkowanego również w Sanoku.

Zdjęcia pochodzą z prywatnej kolekcji pana Piotra Gila – dziękujemy!

Zapraszamy do odwiedzenia naszej strony internetowej www.hrkm.rzeszow.pl i naszego profilu na instagramie, jak również zapraszamy do odwiedzenia bycia członkiem i dodawania fotografii na Grupa Historia Rzeszowskiej Komunikacji Miejskiej.

Dziękuje za uwagę

Dominik Jaworski Redaktor strony Historia Rzeszowskiej Komunikacji Miejskiej