Dariusz Bialic 
Czy taksówki są konkurencją dla miejskich autobusów w Rzeszowie? W nocy tak 
Ale kilkadziesiąt lat temu, to rzeszowskie MPK rzuciło wyzwanie taksówkarzom…
Mało kto wie, że w roku 1961 rzeszowskie Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne wzbogaciło się o 15 sztuk samochodów osobowych marki Warszawa M-20, mających służyć jako taksówki osobowe, stanowiąc kolejny zakres usług przewoźnika. Do tego zestawu dołączono także 2 sztuki taksówek bagażowych (w tym furgon Warszawa M-20 oraz Żuk A03). Według informacji z tamtych lat, w mieście kursowało, łącznie z prywatnymi, 50 taksówek osobowych. Maksymalna liczba inwentarzowa taksówek osobowych MPK wyniosła w 1962 r. 19 sztuk, zaś bagażowych 5 (w tym 3 Żuk i 2 Warszawa). Jednak państwowe usługi taksówkarskie okazały się zbyt deficytowe z porównaniu z tymi prywatnymi i decyzją resortowego ministerstwa z dnia 24 marca 1964 roku postanowiono o likwidacji tego przedsięwzięcia pod szyldem MPK. Część taboru (5 sztuk) sprzedano pod warunkiem wykorzystania go w prywatnej działalności taxi. Część (7 sztuk) przekazano przedsiębiorstwom komunalnym, jedną taksówkę pozostawiono w MPK do celów administracyjnych, a jedną po wypadku skasowano. Pozostałe sprzedano w przetargu. Ostatecznie taksówki osobowe zniknęły w roku 1965, a bagażowe rok później. Ciekawostką jest, że taksówkę osobową i bagażową prowadziła kobieta, co na tamte czasy było ewenementem.
Nie mamy precyzyjnej wiedzy jakie numery boczne miały taksówki MPK. Wiele wskazuje, że były to zwykłe numery taksówek jakie ogólnie przydziela się w mieście. Jedna z osobowych Warszaw przekwalifikowana w 1964 r. na samochód administracji MPK otrzymała wówczas numer taborowy 19 i była eksploatowana do 1970 r.
Kolejna ciekawostka – widoczna na dwóch zdjęciach Warszawa o nr rej. RB 2017, według księgi inwentarzowej MPK, 1 października 1963 r. (a więc jeszcze zanim zlikwidowano działalność taxi w przedsiębiorstwie) została przekazana Automobilklubowi Rzeszowskiemu.
Krótka charakterystyka samochodu Warszawa M-20.
Warszawa, podobnie jak GAZ-M20, wyposażona była w nadwozie o konstrukcji samonośnej z ramą pomocniczą pod silnikiem. Do napędu samochodu użyto dolnozaworowej jednostki R4 o pojemności 2120 cm³, która generowała moc maksymalną równą 50 KM (36,8 kW) oraz moment obrotowy wynoszący 122 Nm. Napęd przekazywany był na koła tylne poprzez 3-biegową ręczną skrzynię biegów (I bieg niezsynchronizowany), suche jedno tarczowe sprzęgło oraz jednoczęściowy wał napędowy z dwoma przegubami krzyżakowymi
Zawieszenie kół przednich było niezależne i składało się z podwójnych wahaczy, opartych na sprężynach śrubowych oraz hydraulicznych amortyzatorach ramieniowych.
Z tyłu zastosowano sztywny most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych, dodatkowo wspartych przez hydrauliczne amortyzatory ramieniowe. Prędkość maksymalną Warszawy M-20 określano na 105 km/h.
Krótka charakterystyka samochodu Żuk A03.
Do napędu użyto znanego z Warszawy M-20 dolnozaworowego silnika rzędowego M-20. Była to czterocylindrowa konstrukcja o pojemności 2120 cm³ i mocy maksymalnej 50 KM (38,2 kW). Napęd przenoszony był poprzez trzybiegową skrzynię biegów i jednoczęściowy wał napędowy na koła tylne. Nadwozie oparto na spawanej ramie podłużnicowej. Z Warszawy zaadaptowano także instalację elektryczną o napięciu 12 V, tylny most, wał napędowy, niezależne zawieszenie przednie, oparte na dwóch wahaczach oraz hamulce bębnowe. W samochodzie zastosowano także wzmocnione sprzęgło cierne oraz tylne zawieszenie oparte na jedenastu resorach piórowych. Samochód posiadał dwudrzwiowe nadwozie typu pick-up. Kabina pasażerska przystosowana była do przewozu dwóch osób. Powierzchnia przestrzeni ładunkowej wynosiła prawie 4 metry kwadratowe, podłoga została wykonana z desek. Dostęp do ładunku możliwy był poprzez otwieraną tylną ściankę. Możliwy był montaż brezentowej opończy na przystosowanych do tego pałąkach. Żuk A03 mógł rozpędzić się do około 90 km/h, zużywając przy tym średnio 16 litrów benzyny na 100 kilometrów.
Zdjęcia pochodzą z prywatnej kolekcji Piotra Gila – dziękujemy !
Zdjęcie samochodu Żuk A03 tylko poglądowe jak wyglądał taki samochód.
